ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಯೋಜನೆಯೇ Aadhaar. ಇಂದು ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್, ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರ್ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆ ಆಗಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತು ಸಂಖ್ಯೆ (Unique Identification Number) ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿತು.
ಆಧಾರ್ ಯೋಜನೆಯ ಆರಂಭ
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2009ರಲ್ಲಿ ಆಧಾರ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು Unique Identification Authority of India (UIDAI) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು Nandan Nilekani. ಅವರು ಭಾರತದ ಐಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದು, ಈ ಯೋಜನೆಯ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು.
ಆಧಾರ್ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ:
-
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತು ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡುವುದು
-
ನಕಲಿ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು
-
ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು
ಮೊದಲ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ
ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ 2010ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಂದೂರ್ಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಮಹಿಳೆಗೆ ಮೊದಲ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ 12 ಅಂಕಿಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯ:
-
ಬೆರಳಚ್ಚು (fingerprint)
-
ಕಣ್ಣು ಮಣಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ (iris scan)
-
ಫೋಟೋ
-
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ
ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಧಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?
ಆಧಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಡೆಮೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.
ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಮಾಹಿತಿ:
-
ಬೆರಳಚ್ಚು
-
ಕಣ್ಣು ಮಣಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್
-
ಮುಖದ ಚಿತ್ರ
ಡೆಮೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಮಾಹಿತಿ:
-
ಹೆಸರು
-
ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ
-
ವಿಳಾಸ
-
ಲಿಂಗ
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು UIDAI ಡೇಟಾಬೇಸ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಧಾರ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಭಾರತ
ಆಧಾರ್ ಯೋಜನೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆಧಾರ್ ಮೂಲಕ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ:
-
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವುದು
-
ಗ್ಯಾಸ್ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪಡೆಯುವುದು
-
ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುವುದು
-
ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವುದು
ಆಧಾರ್ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು Direct Benefit Transfer (DBT) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಹಣವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಾಗರಿಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಧಾರ್ ಯೋಜನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಆಧಾರ್ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1.3 ಬಿಲಿಯನ್ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಗುರುತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಆಧಾರ್ ಈಗ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ:
-
ಶಿಕ್ಷಣ
-
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್
-
ಆರೋಗ್ಯ
-
ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
-
ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು
ಆಧಾರ್ ಕುರಿತ ಕಾನೂನು
ಆಧಾರ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲು 2016ರಲ್ಲಿ Aadhaar Act 2016 ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಆಧಾರ್ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ನಂತರ 2018ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಧಾರ್ ಕುರಿತ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಆಧಾರ್ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಬಳಕೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಧಾರ್ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಆಧಾರ್ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ದೊರಕಿವೆ.
1. ನಕಲಿ ದಾಖಲೆ ಕಡಿಮೆ
ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದೇ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವುದರಿಂದ ನಕಲಿ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೇರವಾಗಿ ಲಾಭದಾರರಿಗೆ
DBT ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
3. ಸೇವೆಗಳ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶ
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಮುಂತಾದ ಸೇವೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.
ಟೀಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು
ಆಧಾರ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೆಲ ಟೀಕೆಗಳೂ ಬಂದಿವೆ.
-
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಭದ್ರತೆ
-
ಡೇಟಾ ಗೌಪ್ಯತೆ
-
ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳು
ಕೆಲವರು ಆಧಾರ್ ಡೇಟಾ ದುರ್ಬಳಕೆ ಆಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ UIDAI ಸಂಸ್ಥೆ ಡೇಟಾ ಭದ್ರತೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಧಾರ್
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಧಾರ್ ಇನ್ನಷ್ಟು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಆಧಾರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
Aadhaar ಯೋಜನೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
2009ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆ ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಗುರುತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಸರ್ಕಾರದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಆಧಾರ್ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.